Menu

Priti - Liefde

09 juli 2022


Rays of The Harmonist

Speciale On-line Publicatie – Jaargang 4
Engelse publicatie 30 juni 2011 en 19 juni 2012, Laatst bijgewerkt 18 september 2021

www.purebhakti.com/teachers/bhakti-discourses/
57-discourses-2010/1326-priti-love

Opgedragen aan
nitya-līlā praviṣṭa oṁ viṣṇupāda

Śrī Śrīmad Bhakti Prajñāna Keśava Gosvāmī Mahārāja



Geïnspireerd door en onder leiding van
nitya-līlā praviṣṭa oṁ viṣṇupāda

Śrī Śrīmad Bhaktivedānta Nārāyaṇa Gosvāmī Mahārāja





Priti - Liefde

door Śrīla Bhaktivinoda Ṭhākura


image027.jpg

De beminnelijkheid van het woord ‘liefde’

Liefde (priti) is een heel zoet woord. Als dat woord wordt uitgesproken, verschijnt een gevoelige stemming in het hart van de spreker en de toehoorders. Hoewel weinigen de ware betekenis kunnen bevatten, wil toch iedereen dat woord graag horen. Alle wezens worden door liefde beheerst. Velen geven zelfs hun leven ervoor op.

Alle wezens worden door liefde beheerst

Liefhebben is het enige doel van het menselijk leven. Velen denken, dat het vervullen van hun zelfzuchtige verlangens het belangrijkste doel van hun bestaan is, maar dat is niet waar. Omwille van de liefde kan de mens al zijn zelfbelang opofferen.

Zelfzucht laat de mens alleen streven naar zijn eigen geluk en autonomie, maar liefde laat hem al zijn eigenbelang opofferen omwille van dat ding of die persoon, die hem dierbaar is. Het is opmerkelijk, dat zelfzucht – zelfs al is die zeer intens – desondanks ondergeschikt blijft aan liefde. Wat is zelfzucht? Zelfzucht is streven naar hetgeen dierbaar aan zichzelf is. Daarom is het niet onlogisch om te zeggen, dat het menselijk leven door liefde wordt bestuurd. Liefde wordt het eerste doel in het leven van de mens, zelfs al streeft hij naar de vervulling van zijn eigen zelfzuchtige belangen.

Materialisten en vrijheidzoekers streven naar plezier en bevrijding uit liefde voor deze objecten

Liefde staat ook vooraan op het pad van transcendentalisten. Degenen, die zoeken naar spiritueel plezier, omdat ze aards plezier als vergankelijk beschouwen, bestaan in twee soorten: zij die worden overweldigd door een drang naar plezier en zij die worden gedreven door een verlangen naar bevrijding. Degenen, die worden overweldigd door een drang naar plezier worden tegenwoordig ofwel in beslag genomen door een zoektocht naar rijkdom, koninkrijk, vrouw of kinderen – of ze worden beheerst door een verlangen naar de positie van Indra of een andere halfgod in Svarga, of geluk in de hogere planetenstelsels, zoals Brahmaloka. Omdat ze liefde voor die zaken koesteren, doen ze constant pogingen om ze te krijgen.

Degenen, die naar bevrijding hunkeren, hebben geen liefde voor dergelijke wereldse genoegens, maar koesteren in plaats daarvan een verlangen te worden bevrijd van wereldse aangelegenheden. Omdat ze een liefde koesteren voor bevrijding, streven ze ernaar. Liefde is hetgeen de materialist zoekt in plezier en hetgeen de vrijheidzoeker zoekt in bevrijding. Derhalve is het krijgen van liefde het uiteindelijke object voor beide soorten mensen. Liefde is het enige doel van alle spirituele ondernemingen.

Wat zegt Candi dasa over liefde

De Vaisnava dichter, Candi dasa, zegt met betrekking tot liefde het volgende.

piriti baliya, e tina akhara,
e tina bhuvana-sara
ei mora mane, haya rati-dine,
iha vai nahi ara (1)

vidhi eka cite, bhavite bhavite,
niramana kaila “pi”
rasera sagara, manthana karite,
tahe upajila “ri” (2)

punah je mathiya, amiya haila,
tahe bhiyaila “ti”
sakala sukhera, e tina akhara,
tulana diba se ki (3)

jahara marame, pasila yatane,
e tina akhara sara
dharama karama, sarama bharama,
kiva jati kula tara (4)

e hena piriti, na jani ki riti,
pariname kiva haya
piriti-bandhana, bada-i visama,
dvija candidase kaya (5)


De drie lettergrepen pi-ri-ti (liefde) vormen de essentie van de drie planetaire stelsels. Ze zitten dag en nacht in mijn hoofd. Ik denk aan niets anders. (1)

Brahma ging in diepe concentratie en schiep de lettergreep pi. Toen de oceaan van rasa werd gekarnd, verscheen de lettergreep ri. (2)

Toen de oceaan een tweede keer werd gekarnd, verscheen nectar, die was toebereid in de lettergreep ti. Hoe kan ik iets met deze drie lettergrepen vergelijken, die de zetel zijn van alle geluk? (3)

De persoon, in wiens hart de essentie van deze drie lettergrepen met kracht is binnengegaan, beschouwt dharma, karma, verlegenheid, gezond verstand, kaste en familietraditie als zinloos. (4)

Ik weet niet, wat de aard van die liefde is, of welk resultaat het oplevert. De tweemaal geboren Candi dasa zegt, “De gebondenheid van liefde is werkelijk verschrikkelijk.” (5)

Onbewuste objecten zijn een schaduw van bewuste objecten

Objecten bestaan in twee soorten: bewuste objecten en onbewuste objecten. Bewuste objecten zijn oorspronkelijk, terwijl onbewuste objecten perversiteiten zijn van bewuste objecten. Ze kunnen de schaduw of reflectie van bewuste objecten worden genoemd. Hetgeen in een object aanwezig is, is ook op een of andere manier aanwezig in zijn schaduw. Alles, dat in het origineel aanwezig is, moet derhalve ook aanwezig zijn in zijn onbewuste tegenhanger.

Liefhebben is de aard van bewuste objecten en de perversie van liefde wordt aangetroffen in onbewuste objecten

Als we de aard van bewuste objecten nader bekijken, zien we, dat liefhebben hun enige natuur is. Deze natuur moet op de een of andere manier als reflectie ook aanwezig zijn in onbewuste objecten. Zoals onbewuste objecten perversiteiten zijn van bewuste objecten, zijn aantrekkelijkheid en beweging perversiteiten van liefde. Ze vormen de aard van onbewuste objecten en zijn in ieder onbewust atoom aanwezig. Laten we nu eens kijken naar de aard van liefde.

Het karakter van liefde

Aantrekkelijkheid en beweging zijn in hun zuivere vorm in bewuste wezens aanwezig als liefde. De ziel is een bewust wezen. Hier verwijst ‘ziel’ zowel naar het hoogste bewuste wezen, de Superziel, als naar het kleinste bewuste wezen, de ziel. Hun wezenlijke eigenschap is liefhebben. Zuivere liefde wordt alleen in de ziel aangetroffen. De perversie van die zuivere natuur – niet de zuivere natuur zelf – wordt aangetroffen in de reflectie van de ziel, dat wil zeggen, in onbewuste objecten. Derhalve wordt zuivere liefde in geen enkel materieel object van deze wereld aangetroffen. Integendeel, er wordt perversie in aangetroffen, die louter bestaat uit aantrekkelijkheid en beweging.

Door aantrekkingskracht en bewegingskracht gaan atomen zich verzamelen en vormen objecten. Door aantrekkingskracht worden objecten tot elkaar aangetrokken. Op basis van hun onafhankelijke bewegingskracht lopen planeten in een baan om de zon. Alles, dat in een geperverteerd object of in een geperverteerde natuur aanwezig is, is ook aanwezig in het oorspronkelijke object in zijn smetteloze vorm.

De onafhankelijkheid, aantrekking en afstoting van de ziel

Onafhankelijkheid en aantrekking tot andere objecten worden ook altijd in de ziel aangetroffen. In deze wereld existeert de ziel in een staat van gebondenheid. Er bestaat een onbeperkt aantal minuuskule zielen, die ieder over de eigenschap van liefde beschikken. Dit wordt gezien in de aantrekkingskracht, die zielen op elkaar uitoefenen. Verder wil iedere ziel vanwege haar onafhankelijkheid afgescheiden blijven van andere zielen.

In deze wereld trekt ieder object andere objecten naar zich toe en deze andere objecten proberen op hun beurt vanwege hun onafhankelijke bewegingskracht afgescheiden te blijven van dat object. Grote objecten trekken kleine objecten naar zich toe. De zon is groot en trekt de planeten en hun satellieten naar zich toe. Maar vanwege hun eigen onafhankelijke bewegingskracht blijven die planeten en satellieten op een afstand van de zon en lopen in een baan om de zon heen, omdat ze worden aangetrokken door zijn zwaartekracht. Bovendien dragen de aantrekkingskracht en bewegingskracht van planeten ook bij aan hun omloop. Hetgeen we in deze wereld zien, wordt ook in de geestelijke wereld aangetroffen, maar dan in zijn ongecorrumpeerde vorm.

Het verschil tussen de materiële zon en de transcendente zon

De Chandogya Upanisad zegt het volgende,

sa bruyad yavan va ayam akasas tavan eso
’ntar hrdaya akasa ubhe asmin dyavaprthivi
antar eva samahite ubhav agnis ca vayus ca
surya-candramasav ubhau vidyut naksatrani
yac casyehasti yac ca nasti sarvam tasmin
samahitam iti

Chandogya Upanisad (8.1.13)

In de gespiegelde schepping bestaan vijf elementen inclusief de maan, de zon, bliksem en de sterren. Deze zijn allemaal in hun oorspronkelijke vorm aanwezig in Brahmapura, de geestelijke wereld. Het verschil tussen de twee werelden is, in de spirituele wereld zijn alle uiteenlopende aangelegenheden zuiver, zegenrijk en volmaakt, terwijl in de materiële wereld alles defect en onvolmaakt is en de oorzaak is van geluk en verdriet.

Liefhebben is het fundamentele karakter van alle wezens in de geestelijke wereld. Daarom zegt de dichter, Candi dasa, het volgende,

brahmanda vy apiya, achaye je jana,
keha na dekhaye tare
premera piriti, je jana janaye,
sei se paite pare

piriti piriti tinati akhara
pi ri ti trividha mata
bhajite bhajite nigudha haile
haibe eka-i mata

Niemand heeft die persoon gezien, die alomtegenwoordig is in het universum. Alleen iemand, die weet wat liefde is, kan Hem bereiken. Piriti (liefde) heeft drie letters en bestaat uit drie soorten, maar wanneer het is gecondenseerd als gevolg van onafgebroken bhajana, bestaat het alleen uit één soort.

De transcendente zon, Sri Krsna, trekt de jivas aan in een baan om Hem heen en dit is eeuwige rasa

De transcendente levensgenieter van Vrndavana, Sri Krsna, is de zon van de spirituele wereld. De zielen daar zijn Zijn metgezellen in Zijn spel en vermaak. Met de aantrekkingskracht van Zijn liefde trekt Krsna hen naar Zich toe. Maar vanwege hun eigen onafhankelijke bewegingskracht proberen ze zich van Hem te onderscheiden. Terwijl de sterke aantrekking, die de zielen dicht naar die Krsnazon trekken, hun bewegingskracht verslaat, laat die bewegingskracht hen niettemin in een baan om Hem heen lopen. Dit is de eeuwige rasa van Krsna.

Zijn vriendinnen in die rasa, die deel uitmaken van Zijn innerlijke vermogen, zijn Hem zeer nabij en degenen, die perfectie hebben bereikt door middel van hun spirituele praktijk, staan iets verder weg. Krsna’s transcendente spel openbaart de ware aard van liefde.

Bevrijde zielen worden sterk tot Krsna aangetrokken

Trekt Krsna alle zielen aan? Zo ja, waarom zijn niet alle zielen Hem gunstig gestemd?

Krsna trekt wel degelijk alle zielen aan. Zielen bestaan echter in twee soorten: gebonden en bevrijd. Aangezien bevrijde zielen hun liefde duidelijk ervaren en vitaal houden, heeft Krsna’s aantrekkingskracht op hen van nature een groter effect.

De reden waarom gebonden zielen zich niet voelen aangetrokken tot Krsna

Er zijn twee soorten zielen in gebondenheid. De zuivere liefde van degenen, die Krsna volkomen zijn vergeten, is uitermate verminkt vanwege hun associatie met materie. Ze kennen niets anders dan liefde voor objecten voor plezier en houden zich daarom dag en nacht bezig met zintuigelijke bevrediging. Ze vergeten zichzelf en worden blijvend in beslag genomen door de zoektocht naar aards plezier.

Vanwege hun achting voor wereldse wetenschap, die werelds plezier bevordert, blijven ze in wereldse verering verzonken. Ze houden zichzelf voortdurend voor de gek met uitspraken van, “de ziel bestaat niet”, “filosoferen over de ziel is begoocheling” en “iedere poging om het zelf te ontwikkelen is niets anders dan mentale doodsangst”. Sommigen houden zich voor de gek met genoegens op het vlak van de ziel door zich met allerlei vrome activiteiten bezig te houden met het doel om het geluk van Svarga te bereiken.

Ontwikkelen gebonden zielen onderscheidingsvermogen, verzaking en vertrouwen, worden ze aangetrokken tot Krsna

Sommige zielen in gebondenheid ontwikkelen onderscheidingsvermogen en verzaking en krijgen vertrouwen in de ziel. Krachtens dit vertrouwen ervaren ze in enige mate de zuivere aantrekkelijkheid van Sri Krsna, de zon van de spirituele wereld, en raken ook tot Hem aangetrokken. Ofschoon ze werkzaam zijn in allerlei wereldse, wetenschappelijke of vrome activiteiten, putten ze plezier uit Krsna’s gezelschap. Sri Candi dasa heeft hun stemmingen alsvolgt beschreven,

kanu je jivana, jati pranadhana,
e duti nayanera tara
hiyara majhare, parana putali,
nimikhe nimikha hara (1)

tora kulavati, bhaja nija pati,
jara mane jeva laya
bhaviya dekhinu, syama-bandhu bine,
ara keha mora naya (2)

ki ara bujhao, dharama-karama,
mana svatantri naya
kulavati haina, piriti-arati,
ara kara jani haya (3)

je mora karama, kapale achila,
vidhi milaila taya
tora kulavati, bhaja nija pati,
thaka ghare kula lai (4)

guru durajana, bale kuvacana,
se mora candana-cuya
syama anurage, e tanu becinu,
tila-tulasi diya (5)

padasi durjana, bale kuvacana,
na jaba se loka pada
candidase kaya, kanura piriti,
jati-kula sila chada (6)


Kanu is mijn leven, mijn kasteel, mijn schatkist en mijn oogappel. Hij is de geliefde in mijn hart, die in een oogwenk uit mijn gezichtsveld is verdwenen. (1)

Jullie zijn vrouwen uit eerbiedwaardige families. Dien jullie echtgenoot. Doe waar je zin in hebt. Bij nader inzien heb ik niemand behalve mijn minnaar Syama. (2)

Wat kun je me nog meer vertellen over dharma en karma? Mijn verstand is niet onafhankelijk. Als ik inderdaad een deugdzame vrouw ben, wie is dan die persoon, naar wie ik hunker om lief te hebben? (3)

Brahma heeft in overeenstemming met mijn karma en bestemming regelingen getroffen. O deugdzame vrouwen, dien jullie echtgenoot en blijf thuis bij jullie gezin. (4)

Mijn verdorven ouders hebben kritiek op mij, maar hun kritiek is voor mij als geparfumeerde sandelhoutpasta. Uit liefde voor Syama heb ik dit lichaam verkocht en heb sesamzaad en een tulasiblaadje erop gelegd. (5)

Mijn verdorven buren hebben kritiek op me, maar ik kom niet in hun buurt. Candi dasa zegt, “Liefde voor Kanu wijst kaste, familie en karakter af.” (6)

De aard van zielen, die hun identiteit niet gewaar zijn

De ziel in deze wereld is zijn eigen identiteit vergeten, omdat hij zich vereenzelvigt met materie. Hij knoopt relaties aan met uiteenlopende mensen en gedraagt zich jegens hen op uiteenlopende manieren. Hij identificeert zich met zijn subtiele lichaam en heeft zich een nieuw lichaam ingebeeld, dat bestaat uit verstand, intelligentie en ego. Vanwege die relatie met zijn subtiele lichaam schat hij psychologie en materiële wetenschap op waarde, ziet ze als zijn rijkdom en raakt per gevolg het spoor bijster.

Bovendien denkt hij op basis van de identificatie met zijn grofstoffelijke lichaam, dat bestaat uit vijf elementen, “Ik ben een Bhattacarya” of “Ik ben een heer” en op die manier leidt hij een buitensporig leven. Hij wordt soms geboren en gaat soms dood. Soms kan hij zijn plezier niet op en soms zit hij vol verdriet. Wat een glorie is deze transformatie en het spel van Maya.

Soms wordt de ziel geboren als man en trouwt een vrouw en soms wordt hij geboren als vrouw en trouwt een man en veroorzaakt voor zichzelf een grote cyclus van aardse beslommeringen. Wanneer hij die cyclus binnentreedt, respecteert hij zijn superieuren en neemt verantwoording voor zijn onderdanen. Hij vreest de heerser en hij haat zijn vijanden.

Hij vreest ontering en kritiek, wanneer hij als vrouw in een respectabele familie wordt geboren. Wanneer hij in deze wereld deze valse relaties vestigt, blijft hij ver van zijn ware identiteit verwijderd. Wat moet de ziel een afschuwlijke conditie ondergaan in een dergelijk zelfbedacht leven! Hij beschouwt de diverse gevestigde regels van deze wereld als zijn meester en is zijn eeuwige meester Krsna totaal vergeten.

Voorafgaande aantrekking, afspraak en vereniging met Krsna

Op dit punt kan in relatie tot Krsna een bepaald gevoel verschijnen, dat door Sriman Mahaprabhu in het volgende vers tot uitdrukking werd gebracht,

para-vyasanini nari vyagrapi grha-karmasu
tam evasvadayaty antar nava-sanga-rasayanam

Sri Caitanya-caritamrta (Madhya-lila 1.211)

Een onkuise echtgenote geniet innerlijk van telkens nieuwe ontmoetingen met haar minnaar, terwijl ze bezig is met haar huishoudelijke taken.

Deze soort voorafgaande aantrekking (purva-raga) ontwikkelt zich in een ziel, die aan de regels van deze wereld is gebonden, voordat zuivere liefde voor Krsna in hem ontwaakt. Uiteindelijk gaat deze ziel naar een afspraak en ontmoet Krsna. Voorafgaande aantrekking verschijnt door te horen vertellen over Krsna’s karakter en eigenschappen, het zien van een afbeelding van Zijn transcendente gedaante, herinneren van zijn aantrekkelijkheid en het horen van de klank van Zijn fluit. Iemand in wie deze voorafgaande aantrekking is verschenen, ontmoet Krsna met hulp van gelijkgestemde vriendinnen. Geleidelijk wordt de wederzijdse liefde diep tussen deze ziel en de hoogste genieter, Sri Krsna, de belichaming van eeuwigheid, kennis en zegen.

Zuivere en onzuivere liefde

Het transcendente spel van Krsna in de geestelijke wereld van Vraja is eeuwig. De ziel is een klein bewust deeltje en is daarom geschikt om aan dat spel en vermaak deel te nemen. Wanneer de ziel gebonden is, verschijnt zijn transcendente identiteit in een illusoire gedaante als een subtiel en grofstoffelijk lichaam. De zuivere liefde voor Krsna in die transcendente identiteit verschijnt op dezelfde manier in een illusoire vorm als liefde voor wereldse wetenschap of aardse objecten. Daarom is lichamelijke of mentale liefde eenvoudig een verminking van de zuivere liefde voor Bhagavan. Deze vormen van liefde zijn geen ware liefde, maar omdat de ziel zich vergist in haar eigen identiteit, beschouwt zij ze als ware liefde. Werkelijke liefde echter is liefde tussen twee zielen.

Ware liefde

In de Brhad-aranyaka Upanisad staat geschreven,

na va are patyuh kamaya patih priyo bhavati
atmanastu kamaya patih priyo bhavati. (ityupakramya)
na va are sarvasya kamaya sarvam
priyam bhavati atmanastu kamaya sarvam
priyam bhavati. atma va are drastavyah srotavyo
mantavyo nididhyasitavyo maitraiyyatmani
khalu are drste srute mate vijnata idam sarvam
viditam iti.

Brhad-aranyaka Upanisad (2.3.4)

Toen de vrouw van Yajnavalkya, Maitreyi, onhecht raakte van het grofstoffelijke en subtiel stoffelijke vlak, ging ze naar haar echtgenoot en verzocht hem om instructies.

Yajnavalkya antwoordde, “O Maitreyi, een vrouw houdt niet van haar echtgenoot omwille van hem. In alle gevallen doet ze dat omwille van zichzelf. Op dezelfde manier houdt een echtgenoot van zijn vrouw alleen omwille van zijn eigenbelang. Deze zogenaamde liefde voor echtgenoot, zoon, rijkdom enzovoort is eenvoudig bedrog. Door deze oneerlijkheid volkomen af te wijzen dien je Bhagavan te vereren, het eeuwige object van liefde en de ziel van alle zielen, en houd van Hem alleen omwille van de liefde zelf. Daarom moet iemand, die onthecht is geraakt van de materiële wereld en van het subtiele lichaam, denken aan en informeren over die Ziel, die de grootste geliefde van de jivas is. Op die manier komt hij alles te weten.”

De betekenis van deze hoogst gezaghebbende uitspraak van de Veda’s is, dat er op grove en subtiele vlakken geen liefde bestaat. Alle schijn van liefde, die hier wordt aangetroffen, wordt alleen ervaren in relatie tot de ziel. De zuivere ziel is bovenzintuiglijk of transcendent en de liefde, die tussen twee zielen bestaat, is zuivere liefde. Alleen die liefde is het waard te zoeken. Wereldse liefde, of de liefde tussen mensen, is slechts een verminking van de liefde van de ziel. De liefde, die tussen zielen bestaat, is de enige ware liefde.

”Heb Krsna lief” is het hoogste advies

In Srimad-Bhagavatam staat geschreven,

krsnam enam avehi tvam / atmanam akhilatmanam

Srimad-Bhagavatam (10.14.55)

Sri Krsna, die beschikt over vierenzestig uitmuntende eigenschappen, is de ziel van alle zielen. De liefde, die alle zielen voor Krsna hebben, is vrij van wereldse aanduidingen en is superlatief, ultiem. Degenen, die over psychologie en de complexiteiten van liefde hebben geschreven zonder de ware natuur van liefde te kennen, hebben eenvoudig hun tijd verspild ondanks al hun geredeneer, dat lijkt op het mengen van ghee met as. Dergelijke personen hebben uit trots pogingen gedaan om beroemd te worden. In plaats van de wereld een gunst te schenken hebben ze groot ongeluk gebracht. Broeders! Luister niet langer naar de grootspraak van die mensen en ontwikkel zuivere gehechtheid aan de ziel, waarmee je de natuur van jouw ziel laat stralen door de liefde te ervaren, die vrij is van aanduidingen.

Uit: Sri Gaudiya Patrika, Jaargang 11, No. 3
In het Engels vertaald door het Team van
Rays of The Harmonist



auteursrecht Dit artikel kan worden gedeeld met insluiting van de licentie Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported (CC BY-SA) om ervan verzekerd te zijn dat het werk altijd vrij toegankelijk blijft onder vermelding van auteur, vertaler en uitgevers, zoals aangegeven onder referenties.

Referenties
Licentie overzicht: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl
Auteur Engels: Srila Bhaktivinoda Thakura
Uitgever India: Pure Bhakti / Teachers / Bhakti Discourses, "Priti - Love"
Toegeschreven aan: Rays of The Harmonist On-line, Speciale Publicatie, Jaargang 4, Uit: Sri Gaudiya Patrika, Jaargang 11, No. 3
Vertaling Nederlands: Jaya Radhe / Harmonist, "Priti - Liefde"
Vertaler Nederlands: © 2022 Indira dasi CC BY-SA 3.0
Uitgever Nederland: Pro Deo Uitgever Jaya Radhe





DIT DOCUMENT IS BESCHIKBAAR ALS PDF
Vorige <= Wat Sri Caitanya onder theïsme verstond
Volgende => Blijf in de lijn van Srila Bhaktivinoda Thakura

TOP


title=""